بازگشت به فهرست

الف- اقليتهاي مذهبي
72- نماينده ويژه، وضعيت اقليتهاي مذهبي را در گزارش قبلي خود آورده است. او اينک متذکر ميشود که دولت، با حکم ابتکاري رئيس جمهوري يک کميته ملي براي ترويج حقوق اقليتهاي مذهبي بوجود آورده است. بنابر منابع دولتي، اين کميته مشکلات اقليتهاي مذهبي را براي توصيه شيوه هاي اصلاحي بررسي ميکند. در اين رابطه گزارش شده است که نمايندگان اقليتها "متقاعد شده اند" که با اين کميته همکاري کنند.

73- نماينده ويژه، در اين گزارش روي وضعيت اقليتهاي مذهبي مانند سنيها، بهائي ها، يهوديها و زرتشتي ها تمرکز خواهد کرد و در گزارش بعدي به وضعيت مسيحيان خواهد پرداخت. در اين گزارش همچنين او راجع به مشکل "ديه" و "خون بها" که در قانون آمده است و آشکارا تبعيضي عليه زنان و افراد غير مسلمان است، بحث خواهد کرد.

سني ها
74- دولت از اينکه سني ها را بعنوان اقليت مذهبي قلمداد کنند، ناخوشنود است. اما روشن است که سنيها با اشکال مختلف تبعيض روبرو هستند. اين تبعيض ها بويژه در مکانهائي وجود دارد که اقليتهاي قومي در آنجا زندگي ميکنند. براي مثال، سالها است که کردهاي سني شکايت دارند که از طرف دولت هيچ گونه همکاري و مساعدتي براي صدور مجوز ساختن و يا تعمير مساجدشان، صورت نگرفته است. اخيرا گزارش شده است که از طرف دادگاه ويژه روحانيت مزاحمت ها و آزار و اذيتهائي که نسبت به روحانيون سني انجام ميگرفت، پايان يافته است.

75- بنابه گزارش مطبوعات، 30 نماينده مجلس در آوريل(فروردين) نارضايتي خود را از وزيران آموزش و پرورش و امور خارجه در مورد وضعيت استخدامي سنيها، اعلام داشتند. درخواست نماينده کرد مجلس از رئيس جمهور مبني بر وجود يک مشاور در امر سني ها، پذيرفته نشد و نيز درخواست آنها براي صدور مجوز ساختن يک مسجد در تهران، بدون جواب مانده است.

بهائي ها
76- نماينده  ويژه عليرغم بعضي گزارشات اميدبخش در مورد وضعيت بهائي ها، اطلاع يافته است که هنوز تبعيض عليه جامعه بهائي ادامه دارد. اين تبعيضها شامل تحصيلات، استخدام، مسافرت، خانه سازي و فعاليتهاي فرهنگي ميباشد. آنها از داشتن تجمعات مذهبي و فعاليتهاي آموزشي منع شده اند.

77- مصادره اموال بهائي ها، مانند سابق ادامه دارد. گزارشاتي به نماينده ويژه رسيده است که در اوائل سال 2001 (ديماه 1379) در بوير احمد خانواده هاي بهائي را مجبور کرده اند که مزارع خود را رها کنند. بنا به اطلاع، در سال 2000(1379) چهار دستگاه ساختمان در تهران، سه دستگاه در شيراز و يک دستگاه در اصفهان مصادره شده است.

78- نماينده ويژه مايل است که نظر دولت جمهوري اسلامي را به پيشنهادات و توصيه هاي قابل توجه خود در 43/53/A پاراگراف 45 و گزارش ويژه تعصبات مذهبي در (e-cn.4-1996-95-add.2) جلب نمايد. همچنين نماينده ويژه مصرانه از دولت ميخواهد "حقوق شهروندي" که در ذيل آورده  ميشود را مورد توجه قرار دهد:

يهودي ها
79- نماينده يهوديها در دسامبر (آذر)، در مجلس درباره تبعيض اقتصادي عليه جامعه يهودي سخن گفت. او در باره وضعيت استخدام دولتي، خاطرنشان کرد که "جوانان تحصيلکرده ما را از خدمات دولتي کنار ميگذارند و سد راه آنها در کسب مراتب بالاتر ميشوند و بديهي است که اين اعمال خلاف اهداف انقلاب اسلامي است".

زرتشتي ها
80- زرتشتيها خود را ايرانيان ناب ميدانند و مدعي اند که ميراث باشکوهي را پاسداري ميکنند. آنان نيز  شکاياتي از حکومت جمهوري اسلامي دارند. رهبر جامعه زرتشتيها اخيرا گفته است که "در سالهاي اخير هيچ زرتشتي اي در سازمانهاي دولتي استخدام نشده است."

ب- اقليتهاي قومي

آذري ها
81- آذري ها بزرگترين اقليت قومي و شايد موفق ترين آنها در ايران ميباشند. (ر.ک. سند. A-55-363 پاراگراف 68 تا 70) اما با اين وجود صداي اعتراض آنها اغلب به گوش ميرسد. بنا به گزارش مطبوعات، يک گروه از نمايندگان آذري مجلس به همراه استادان و روشنفکران از تبريز نامه اي به رئيس جمهور نوشته اند. در اين نامه از او خواسته اند که حقوق استفاده از زبان آذري در مدارس و رسانه هاي گروهي رعايت شود. آنها همچنين يادآور شده اند که نبايد هويت، زبان و فرهنگ آنها مورد تمسخر قرار گيرد.

کردها
82- پيشرفتهاي قابل توجه اي در ارتباط با جامعه کرد، صورت گرفته است.(ر.ک. سند. A-55-363 پاراگراف 63 تا 67) خاتمي، رئيس جمهوري ظاهرا اولين چهره  سياسي غير کرد است که در کردستان محبوبيت دارد. اولين انتخاب او مبني بر يک فرماندار کرد در کردستان اين محبوبيت را افزايش داده است. بنابه گفته يک سردبير کرد، فرماندار توانسته است " فرايند اصلاحات " در کردستان را که گفته ميشود راهياب امنيت منطقه است، تسهيل نمايد. يک کارمند کرد امور اجتماعي، ميگويد که " تنفري که در ميان خانواده ها وجود داشت، از بين رفته است اما اينک نگراني هاي اجتماعي است که افزايش يافته است". از مسائل قابل توجه ديگر، فرهنگ کردي است که بنظر ميرسد مورد تشويق واقع شده است. زبان کردي بطور روزافزون توسعه مييابد و يک برنامه کمک رساني مالي براي کلاسهاي زبان کردي در شرف انجام است. دورنماي اين اقدام، پخش چند ساعت برنامه هاي کردي در سنندج است. از قرار معلوم جامعه کرد، از ديدن فيلم "زماني براي مستي اسبها" که اولين فيلم به زبان کردي است، خرسند است. بديهي است اين اقدامات، آغاز بسيار خوبي است اما بايد ديد که در آينده تا به کجا پيش خواهد رفت. براي مثال، آيا به کردها اجازه داده خواهد شد که در مدارس با زبان خود آموزش ببينند؟

83- کردستان در تمام زمينه ها دومين استان فقير کشور است. رکود اقتصادي و بيکاري در آنجا باعث شده است که مردم به ديگر استانها کوچ کنند. يک نماينده کرد مجلس درخواست کرده است که در مورد مشکلات فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي کردستان با رئيس جمهور گفتگو کند.
در دسامبر (بهمن) تظاهرات آرام و صلح آميز دانشجويان کرد دانشگاه تهران بوسيله پليس سرکوب شد. در اين رابطه تعدادي دانشجو مجروح و بازداشت شدند.

84- يکي از خطوط جداکننده جامعه کرد از ديگر جوامع، مذهب است. زيرا رفتار با اکثريت سني مذهب آن رفتاري نيست که با اقليت شيعه مذهب انجام ميگيرد. اين اختلاف رفتاري از زبان نماينده کرد مجلس بطور محکمتري بيان شده است و در پيوست اين گزارش آمده است.

ج- خط مشي اقليتهاي ملي
85- وضعيت فرهنگي، اقتصادي اقليتهاي ملي نامطلوب است. اعضاء جوان اين اقليتها راه چاره را در مهاجرت مي بينند. بنا بر تخمين يک نشريه ايراني، از تعداد ارامنه ايران که بطور تقريبي 300000 نفر ميباشد ساليانه حدود 15000 تا 20000 نفر دست به مهاجرت ميزنند. در اين مورد با اطلاعاتي که بدست نماينده ويژه رسيده  است، وضعيت يهوديان و زرتشتيان نيز نوميدکننده توصيف شده است.

86- نماينده ويژه با چندين گزارشي که بدست آورده است، دگربار طرح "روش در قبال اقليتهاي ملي" را مطرح ميسازد. (ر.ک. سند. a-55-363 پاراگراف 80 و 81)  بنا بر اين طرح ، تنها گام مثبت همان تاسيس "کميته ملي براي اعتلا و ترويج حقوق اقليتهاي مذهبي" است. همانطور که در بالا شرح داده شد، سخنگويان و نمايندگان اقليتها، افزايش مستقيم تبعيضها بويژه در زمينه اقتصادي را منعکس کرده اند.
نماينده  ويژه، اظهار ميدارد که دولت بهتر است، برنامه سه ساله اي با دستورالعملهاي روشن و با کمک نمايندگان اقليتها تهيه سازد و به اجرا گذارد.

بازگشت به فهرست