بخش اول: ديباچه
1- در مدت
زمانيكه اين گزارش بازبيني و تجديد نظر ميشد يعني شش ماه اول سال 2001 اغتشاش و
آشوب ديگري در جمهوري اسلامي ايران رخ داد. بطور كلي اينبار صداي اعتراض براي
اصلاحات قويتر از پيش بود. با وجود اينكه تعداد زيادي از مطبوعات اصلاح طلبان توقيف
شده بود، رئيس جمهور (خاتمي) در قسمت اعظم ديدگاهش نسبت به نظام جمهوري اسلامي
وفادار ماند. اما او با وجود وفاداري به نظام جمهوري اسلامي و ارائه برنامه اصلاح
طلبانه براي اداره كشو ر،
با مخالفت شديد جناح مخالف كه از قدرت زيادي برخوردارند، روبرو شد. در جريان انتخاب
مجدد او كه در ماه ژوئن روي داد، صداهاي اعتراضي بسياري بخصوص از نسل جوان شنيده
شد. آنها نااميدي خود را نسبت به روند آهسته اصلاحات آشكارا ابراز ميداشتند.
2- گفتگو
در مورد جامعه ايران كه از سابقه طولاني استبداد برخوردار است مشكل مي باشد. با اين
وجود جاافتادن و تثبيت مفاهيم جديد مانند حكومت قانون، دموكراسي و حقوق بشر در يك
جامعه اين چنيني بسيار مشكل است. بنابراين بديهي است كه بازسازي چنين جوامعي معمولا
يك روند طولاني و دردناك به همراه دارد.
3- در
اين گزارش، نماينده ويژه خاطرنشان ميكند كه قضاوت نسبت به جمهوري اسلامي ايران بهتر
است در مورد روند توسعه و پيشرفت آن انجام گيرد تا درباره روند ممانعت ها و
محظوراتي كه با آن روبرو است، به همين سبب نماينده ويژه اين مسائل را درك و نسبت به
آن همدردي ميكند. كسي نميتواند درهاي پيشرفت را براي اهداف روشن براي چند دهه بروي
خود ببندد. ايران در بسياري از موارد كاملا با جامعه بين المللي درآميخته است و از
ديد نماينده ويژه، در فعل و انفعالات جامعه بين المللي كه ايران در آستانه درب
ورودي آن قرار دارد، به سادگي امكان پذير نيست كه نگاه جامعه جهاني از رفتار حكومت
ايران نسبت به شهروندانش منحرف گردد.
4- نماينده ويژه بدون شك و ترديد بر اين باور است كه ايرانيان در آغاز قرن 21 شايسته
يك حكومت و جامعه بهتري هستند كه نسبت به سرنوشت فردي آنها احساس مسئوليت كند.
5- نماينده ويژه بر اين باور است روندي كه در مورد حقوق بشر در جامعه ايران بوجود
آمده است، ارزشمند است. دليل اين مدعا تغيير آهنگ گفتگوها نسبت به 6 سال گذشته است.
در بعضي موارد بنظر ميرسد كه حكومت ايران از مردم يعني كسانيكه در جريان انتخابات،
نمايندگانشان را برگزيدند، عقب تر است.
6- در
گزارش حاضر، نماينده ويژه تلاش خود را در بدست آوردن مهمترين تحولات و توسعه هاي
حقوق بشر در 6 ماه اول سال جاري كه در جمهوري اسلامي صورت گرفته است را به نحو
احسنت انجام داده است. اين تحولات در روند وسيع خود بسيار مهم ميباشد و ضرورتا با
اولويت موضوعات منطقه اي ارتباط دارد و به همين منظور نماينده ويژه اين انتظار را
دارد كه احتمالا همه كس از انتخاب اولويت موضوعات گزارش وضعيت حقوق بشر در ايران
خشنود نباشند. اما بهر حال بايد اميدوار بود كه روند پيشرفت رعايت حقوق بشر و
ارزشهاي بوجود آمده در جهت منافع ايرانيان افزايش يابد.
نماينده ويژه بنا به مسئوليت و تعهدي كه دارد، براي تهيه اين گزارش از منابع
اطلاعاتي بسياري استفاده كرده است. منابع اطلاعاتي نماينده ويژه شامل منابع رژيم
جمهوري اسلامي، دولتها، افراد، سازمانها غيردولتي، ايرانيان و رسانه هاي گروهي بين
المللي ميباشد.